AktualnościO autorzeWierszeProzaKsięgarniaKronikaPrzyjaciele

XII Festiwal Filmowy Niepokorni Niezłomni Wyklęci w Gdyni

Festiwalowi służy wiatr od morza

Cztery dni festiwalowych wrażeń, wiele kategorii konkursowych, ponad 100 filmów polskich i zagranicznych o historii najnowszej. Mimo pandemii na XII Festiwalu Filmowym Niepokorni Niezłomni Wyklęci w Gdyni (24-27 września 2020) działo się bardzo wiele. I to w kilku miejscach jednocześnie, że nie sposób było we wszystkim uczestniczyć.

Byłam już po raz trzeci na tym Festiwalu i z przyjemnością obserwuję jego rozwój. Pierwsze jego dwie edycje odbyły się na płn. Mazowszu: w Ciechanowie i Płońsku, ale rozwijać się zaczął po przeniesieniu go 10 lat temu do Gdyni. Pomysłodawcą i dyrektorem Festiwalu jest reżyser i operator filmowy Arkadiusz Gołębiewski.
– Służy nam wiatr od morza. Co roku program Festiwalu NNW w Gdyni jest wzbogacany, w 2020 r. walczyło w konkursach ponad 100 produkcji. Po raz pierwszy wystartowały filmy fabularne dotyczące historii najnowszej – Arkadiusz Gołębiewski twierdzi, że było to nieuniknione. Dodał, że w tym roku festiwal miał dwa oblicza – spotkania i projekcje w Gdyni uzupełniała NNW Live, czyli telewizja festiwalowa nadająca online.
Współgospodarzem festiwalu jest od 10 lat miasto Gdynia, co przypomniała wiceprezydent Katarzyna Gruszecka-Spychała, która podczas finałowej Gali przywołała obchodzone w tym roku wielkie polskie rocznice, w tym 40-lecie NSZZ „Solidarność”. - Wolność jest wielką wartością. Mam nadzieję, że lekcje historii, które odbieramy na tym festiwalu sprawią, że się wiele nauczymy – powiedziała.
Ideą, która od początku przyświeca Festiwalowi Filmowemu Niepokorni Niezłomni Wyklęci, jest stworzenie przestrzeni, w której spotkać się mogą świadkowie historii najnowszej, twórcy obrazów filmowych inspirowanych dziejami walki o niepodległość w latach 1939-89 oraz widzowie poszukujący filmów o tej tematyce.

Patron Festiwalu, Prezydent RP Andrzej Duda, napisał w liście do uczestników m.in.: „Zainteresowanie artystów historią narodową to świadectwo tego, jak bardzo ważna jest ona dla nas, współczesnych. Liczni twórcy czerpią dziś inspirację z przeszłości, podobnie jak miliony rodaków budują swoją tożsamość, poczucie dumy i więź ze wspólnotą, odwołując się do symboli i postaci polskich zmagań o wolność”.

Mimo przestrzegania rygorów pandemii, w ciągu czterech dni odbywały się w Gdyni pokazy filmów dokumentalnych i fabularnych, reportaży radiowych, dyskusje panelowe, rozmowy o książkach historycznych. Towarzyszyły im wystawy, instalacje artystyczne, koncerty i widowiska muzyczne. Można było zobaczyć, posłuchać i dotknąć najnowszej historii; spotkać się i porozmawiać z jej świadkami, a także z twórcami, badaczami, politykami, działaczami. A wszystko - w kilku salach Gdyńskiego Centrum Filmowego (i przed nim), na dwóch scenach Teatru Muzycznego, a także w Muzeum Marynarki Wojennej, często jednocześnie. Przy Festiwalu NNW powstał też Projekt Młodzi dla Historii - młodzież mogła brać udział w warsztatach filmowych, teatralnych, prezentować swoje filmy. Ważnym punktem Festiwalu NNW był Pitching Forum - prezentacja projektów filmów będących jeszcze w fazie przygotowań, których twórcy poszukują środków na dofinansowanie produkcji i dystrybucję. Wysłuchiwali ich eksperci i redaktorzy z telewizji publicznej, telewizji komercyjnych oraz przedstawiciele instytucji publicznych, sponsorzy, dystrybutorzy.

Cieszę się, że w drugim dniu Festiwalu zaplanowano blok z okazji 75. rocznicy Obławy Augustowskiej - 25 września 2020 r. odbył się najpierw pokaz filmu „To był lipiec” reż. Waldemara Czechowskiego (byłam jego konsultantką). Po nim mogłam zaprezentować moją nową książkę „Było ich 27”, a na koniec odbyła się ciekawa dyskusja panelowa, też z moim udziałem.

W tym roku przyznano więcej nagród i wyróżnień niż zwykle. Ogłoszono je podczas Gali finałowej, którą w Teatrze Muzycznym prowadziło dwoje dziennikarzy: Katarzyna Trzaskalska i Marcin Wikło. Najpierw na scenie wręczono szczególne statuetki: Sygnety Niepodległości (świadkom historii bohatersko walczącym o wolność oraz niepodległość) oraz Drzwi do wolności (za odwagę oraz poświęcenie bohaterom wspierającym działaczy i liderów podziemia niepodległościowego i solidarnościowego oraz osobom, które w niezłomny sposób propagują ideę wolności). Bohaterowi ci przyjechali z różnych krajów: USA, Węgier, Chorwacji, Czech, Norwegii.

Tradycją Gali finałowej Festiwalu NNW jest przyznawanie filmowej nagrody honorowej. PLATYNOWY OPORNIK za całokształt twórczości. W tym roku uhonorowano nią reżyserkę filmową, scenarzystkę i dziennikarkę telewizyjną Alinę Czerniakowską. Nagrodę dla niej wręczył wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin..
Z kolei nagroda literacka im. bł. ks. Władysława Bukowińskiego, za umiejętne opowiadanie historii w literaturze, przypadła Bronisławowi Wildsteinowi, a wręczał ją współtwórca Festiwalu NNW Paweł Nowacki.

Wyniki tegorocznych konkursów:

WIDEOKLIPY
Jury pod przewodnictwem reż. Piotra Rzeplińskiego postanowiło nie przyznawać nagrody głównej, tylko wyróżnienie – otrzymali je twórcy teledysku „AUSCHWITZ” Norbert Smoliński i Gabrysia Ostrowska.
DOKUMENTY RADIOWE
Z 11 zakwalifikowanych prac Jury pod przewodnictwem red. Ireny Piłatowskiej-Mądrej przyznało nagrodę główną (5 tys. zł) ufundowaną przez Zarząd Polskiego Radia, KAMILOWI HYPKIEMU z Radia Zachód Zielona Góra za audycję „Sześciu z Żagania”. Przyznano też 3 równorzędne wyróżnienia (po 2 tys. zł): ANNIE RĘBAS z PR Gdańsk za reportaż „Odkopane losy. Tajemnice Westerplatte”; DOMINIKOWI GILOWI z PR Lublin za reportaż „Tablica” oraz MARZENIE BAKOWSKIEJ z PR Gdańsk za reportaż „Rozgłośnia Topolówka”.
NAGRODA PREZESA ZARZĄDU TELEWIZJI POLSKIEJ S.A. (30 tys. zł) przypadła w tym roku dla filmu „Konspirator” SŁAWOMIRA KOEHLERA. Jest to film o działaczach „Solidarności”, którzy pozostawali w cieniu i drzwi do mediów mieli zamknięte. Bohater filmu Andrzej Michałowski wyjaśniał: - Przez dwa lata przeglądałem archiwa IPN, zdziwiłem się, że tylu moich znajomych współpracowało z SB. Często miałem łzy w oczach…
NAGRODA DYREKTORA FESTIWALU NNW
Za artystyczne przełożenie historii na język filmu nagrodę za film „Raport z Auschwitz” zdobył KRZYSZTOF BROŻEK.
NAGRODA IMIENIA JANUSZA KRUPSKIEGO
Jury - za odwagę i trud w podejmowaniu tematów i przybliżaniu postaci niepokornych, niezłomnych, wyklętych - przyznało w tym roku dwie równorzędne nagrody: dla DARIUSZA WALUSIAKA za film „Prawo do Polski” i dla MARIUSZA PILISA za film „Sprawiedliwość”. Wyróżnienie otrzymał film SŁAWOMIRA KOEHLERA „Konspirator”. Fundator nagrody (10 tys. zł) - Fundacja Rodziny Witaszków.
KONKURS POLSKICH FILMÓW DOKUMENTALNYCH
W tej kategorii zwyciężył „Orzech. Zawsze chciałem być z ludźmi” Magdaleny Piejko i Damiana Żurawskiego – otrzymali oni nagrodę główną ZŁOTY OPORNIK. Odbierając nagrodę z rąk prof. Jana Żaryna, Magdalena Piejko powiedziała, że udało się opowiedzieć zaledwie cząstkę historii z życia ks. Orzechowskiego. Fundator nagrody (20 tys. zł) - Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego. Jury przyznało też dwa wyróżnienia: dla ŁUKASZA CZAJKI za film „O zwierzętach i Ludziach” i dla TOMASZA WOLSKIEGO za film „Zwyczajny Kraj”.
KONKURS MIĘDZYNARODOWYCH FILMÓW DOKUMENTALNYCH IM. ROTMISTRZA WITOLDA PILECKIEGO
Jury pod przewodnictwem Anny Ferens przyznało nagrodę główną (ufundowaną przez Platformę Europejskiej Pamięci i Sumienia – 2 tys. euro) dla DAGMARY DRZAZGI za film „Draugen” (Polska) - za niezwykle poetyckie i filmowe ukazanie indywidualnych losów wplecionych w wielką historię, a także dwa wyróżnienia: dla OLGI SOMMEROVEJ za film „Wierzę, że więcej światła nie będzie potrzebne” (Czechy) oraz dla RAIMO JOERANDA za film „Rodeo” (Estonia/Finlandia).
NAGRODA PLATFORMY EUROPEJSKIEJ PAMIĘCI I SUMIENIA
Nagroda PEMC (1000 euro) przyznawana jest za szczególne ukazanie losów Europy XX wieku, w tym roku przypadła dla HANNY ZOFII ETEMADI za film „Podróżnik – Akcja Inteligencja”.
NAGRODA W MIĘDZYNARODOWYM KONKURSIE FABULARNYM
Przyznana została w tym roku po raz pierwszy. Jak ogłosił przewodniczący jury, reżyser Lech Majewski, spośród zakwalifikowanych 13 bardzo dobrych filmów fabularnych (z Japonii, Wielkiej Brytanii, Francji, Iranu, krajów nadbałtyckich, Ukrainy, Węgier), wygrał obraz z Węgier „Wieczna zima” (Örök Tél) w reżyserii Attili Szásza. Opowiada on o węgierskich robotnikach skazanych na przymusowe roboty w donieckich kopalniach, o walce o zachowanie w tych koszmarnych warunkach ludzkiej godności. Nagrodę w wysokości 25 tys. zł, ufundował Polski Instytut Sztuki Filmowej. Dwa równorzędne wyróżnienia przyznano: dla KIRYŁA SEREBRENNIKOWA i rosyjskiego filmu „Lato” - za ciekawe pokazanie undergroundu muzycznego w Rosji oraz dla ERIKI MATSUSHITY i filmu japońskiego „Historia uszyta czerwoną nitką” - za piękne filmowe haiku o czterech młodziutkich siostrach i ich relacji z matką.

Nowością tegorocznego XII Festiwalu było, że jego program można było oglądać zdalnie na www.festiwalnnw.pl Warto również dodać, że Festiwal NNW działa przez cały rok. W kraju i zagranicą organizowane są bowiem jego Retrospektywy, dające możliwość obejrzenia filmów i posmakowania atmosfery festiwalowej także w innych miejscowościach.

Teresa Kaczorowska


aktualnośći | o autorce | wiersze | proza | księgarnia | kronika | przyjaciele | kontakt
Ekspansja